De natuur doet ertoe

Biodiversiteit is de verscheidenheid van het leven op aarde. Deze diversiteit vormt de kern van de natuur en zorgt ervoor dat ons drinkwater wordt gereinigd, onze gewassen worden bestuift, de lucht die we inademen, wordt gezuiverd, het klimaat wordt gereguleerd, de grond vruchtbaar blijft en we medicijnen hebben. Biodiversiteit ligt aan de basis van de meeste bouwstenen van onze industrie.

En toch gaat de natuur sneller achteruit dan ooit tevoren

Alle wetenschappers zijn het erover eens: de natuur gaat sneller achteruit dan ooit tevoren, overal ter wereld. Deze achteruitgang houdt nauw verband met de klimaatverandering en is onderdeel van een algemenere ecologische crisis. We hebben nu al te maken met de gevolgen van de verminderde biodiversiteit. Als deze trend doorzet, worden ze alleen maar erger.

Wist u het volgende al?

  • Door menselijk handelen is driekwart van de leefomgeving op het land en twee derde van het zeeleven op aarde ingrijpend veranderd.
  • 90 % van het verlies in biodiversiteit wordt veroorzaakt door de extractie en verwerking van materiaal, brandstof en voedsel. Dit is ook waar de helft van alle broeikasgassen vandaan komt.
  • We zouden op dit moment 1,6 planeet zoals de aarde nodig hebben om te kunnen voorzien in wat we elk jaar van de natuur vragen.

Maar waarom vermindert de biodiversiteit?

Verlies van habitat, roofbouw, vervuiling en invasieve exoten dragen allemaal bij aan de vermindering van de biodiversiteit. Maar de onderliggende oorzaak zijn niet-duurzame menselijke activiteiten. Onze vraag naar nieuwe grondstoffen leidt tot ontbossing, tot veranderende patronen in het gebruik van grond en tot vernietiging van natuurlijke habitats over de hele wereld.

In Europa zijn veranderingen in het gebruik van grond de voornaamste oorzaak voor verminderde biodiversiteit. De land- en bosbouw zijn intensiever geworden, waarbij meer chemische middelen worden ingezet, er minder ruimte wordt opengelaten tussen de akkers en er minder verschillende soorten gewassen worden verbouwd. Dit gebrek aan diversiteit zorgt er bijvoorbeeld voor dat er veel minder insecten voorkomen. Hierdoor zijn er ook weer minder vogels.

De steden en stedelijke gebieden zijn daarnaast veel groter geworden, waardoor er minder ruimte over is voor de natuur. En als er door al die landbouwgrond en stedelijke projecten geen plaats meer is voor de natuur, gaat de biodiversiteit achteruit.

Maar is dat echt een probleem?

De achteruitgang van de biodiversiteit vormt een gevaar voor onze maatschappij en economie. Het is …

  • een zakelijk probleem, omdat natuurlijke grondstoffen essentieel zijn voor onze industrie;
  • een probleem voor de veiligheid, omdat het verlies van natuurlijke grondstoffen kan leiden tot conflicten, met name in ontwikkelende landen;
  • een klimaatprobleem, omdat de vernietiging van natuurlijke habitats de opwarming van de aarde versnelt;
  • een probleem voor de voedselveiligheid, omdat bestuivers een sleutelrol spelen in ons voedselsysteem;
  • een ethisch probleem, omdat de achteruitgang van de biodiversiteit de grootste gevolgen heeft voor de armsten onder ons, waardoor de ongelijkheid toeneemt;
  • een probleem dat meerdere generaties overspant, omdat we onze nakomelingen essentiële grondstoffen ontzeggen;
  • een moreel probleem, omdat we een levende planeet niet mogen vernietigen,
  • een gezondheidsprobleem, omdat de natuur de luchtkwaliteit verbetert, onze blootstelling aan vervuilende stoffen vermindert en onze steden koel houdt.

Wist u het volgende al?

  • Maar liefst 300 miljoen mensen lopen op dit moment al een hoger risico op overstromingen en orkanen door een afname van het aantal kusthabitats en van de natuurlijke kustbescherming
Wat kan je doen?
Generic placeholder image

Hoe kunnen we deze achteruitgang stoppen?

Wetenschappers zeggen dat de komende tien jaar van levensbelang zijn. We moeten de manier waarop we leven, ingrijpend veranderen, van ons energiesysteem en de manier waarop we land gebruiken, tot onze gebouwen, steden, transportmiddelen en ons voedsel. Alleen dan kunnen we ervoor zorgen dat we in 2050 of misschien zelfs eerder bijna geen uitstoot meer hebben. De EU probeert deze crisis tegen te gaan met de Europese Green Deal.

De meeste technologieën die we hiervoor nodig hebben, bestaan al. We moeten ze alleen op grotere schaal gebruiken. We moeten deze technologieën snel toepassen, groenere energiebronnen gebruiken, stoppen met ontbossing, grond beter beheren en overstappen op duurzame landbouw. Meer bedrijven moeten beseffen dat ze voor de productie van voedsel, stoffen en bouwmateriaal afhankelijk zijn van natuurlijke grondstoffen. Ze moeten consumptie- en productiemodellen toepassen die het behoud en het duurzame gebruik van de biodiversiteit ondersteunen.

Wat doet Europa om het probleem op te lossen?

Als onderdeel van de Green New Deal heeft Europa drie belangrijke prioriteiten gesteld in een nieuwe strategie voor de biodiversiteit: de biodiversiteit beschermen tegen toekomstige schade, al geleden schade herstellen en erop toezien dat zorg voor de biodiversiteit centraal staat in alle andere relevante beleidsgebieden.

De EU is internationaal gezien een belangrijke voorstander van de bescherming van de biodiversiteit en het duurzame gebruik van natuurlijke grondstoffen. De Unie geeft elk jaar meer dan 350 miljoen euro uit aan biodiversiteit in ontwikkelingslanden. Dit wordt gedaan via programma's die volledig zijn gericht op biodiversiteit, en via programma's die de bewustwording van de biodiversiteit in andere sectoren bevorderen. Zo heeft de EU in 2018 66 beschermde gebieden gefinancierd in 27 landen in de Sub-Sahara.

Europa streeft ernaar dat de wereldleiders die in oktober 2020 bijeenkomen in het Chinese Kunming, akkoord gaan met een algemene doelstelling om de biodiversiteit te beschermen. Dit zou overeenkomen met de doelstelling van Parijs om de opwarming van de aarde te beperken tot 1.5° C. Tijdens deze 15e bijeenkomst rondom het Biodiversiteitsverdrag (CBD COP 15) wordt de voortgang ten opzichte van de huidige internationale doelstellingen voor biodiversiteit geëvalueerd en worden nog ambitieuzere doelen gesteld voor de komende tien jaar.

Generic placeholder image

Hoe kan ik bijdragen?


Particulieren

Bedrijven

Veel bedrijven begrijpen hoe belangrijk het is dat ze hun impact op en afhankelijkheid van natuurlijke grondstoffen en ecosystemen in kaart brengen, naar waarde schatten en er verantwoordelijkheid voor nemen. Ze begrijpen hoe dit hen kan helpen financiële risico's in te schatten, en maken zo een uitgebreide duurzaamheidsmeting voor de 21e eeuw.

De voordelen voor bedrijven zijn onder meer:

  • duurzame bedrijfsmodellen voor de lange termijn
  • kostenbesparing
  • verhoogde operationele effectiviteit
  • groter marktaandeel
  • toegang tot nieuwe markten, producten en diensten
  • voorspelbare en stabiele toeleveringsketens, en
  • betere relaties met stakeholders en klanten.

Europese koplopers in de financiële wereld ontwikkelen methoden om hun impact op portfolioniveau te meten.

Meer bedrijven moeten consumptie- en productiemodellen toepassen die het behoud en het duurzame gebruik van de biodiversiteit ondersteunen. Een benadering die rekening houdt met de biodiversiteit, zorgt voor goodwill bij klanten, waardoor er voor iedereen nieuwe commerciële kansen ontstaan.

Meld u aan voor het zakelijke biodiversiteitsplatform en leer van de ervaringen van anderen: https://ec.europa.eu/environment/biodiversity/business/index_en.htm

Steden

Doe mee tijdens EU Green Week!

Tussen mei en het midden van juni worden er door heel Europa allerlei evenementen georganiseerd. Hierbij worden verschillende uitdagingen op het gebied van natuur en biodiversiteit bekeken.

Deze evenementen bieden u de kans om meningen uit te wisselen, van anderen te leren en uw bijdrage te leveren aan de oplossing voor problemen die u belangrijk vindt. Neem deel aan een evenement bij u in de buurt of volg #EUGreenWeek op social media.

Ook kunt u de conferentie in Brussel via een webstream volgen.